Techniek

Accuduur einkalkuleren: van mAh naar een belofte die standhoudt

Techniek · Slow Mond Redactie NL

De accuduur op een verpakking is meestal een gunstig getal uit een test met een nieuwe accu bij een lage stand. In de winkel wordt het gelezen als een belofte voor het hele leven van het product. Tussen die twee zit een rekenkundige werkelijkheid die een inkoper hoort te kennen, omdat zij bepaalt hoeveel klachten een uitvoering oplevert en wat een garantieclaim werkelijk kost.

Waarom accuduur een inkoopgegeven is

Een klant koopt geen accuduur, hij koopt een ervaring. Toch is accuduur het gegeven waarop hij het product later beoordeelt, omdat een lege accu op het verkeerde moment de ervaring volledig wegneemt. Voor een inkoper betekent dat: accuduur is geen verkoopargument dat u vooraan in de presentatie zet, maar een specificatie die u achter de hand houdt en die u niet te ruim belooft.

De verleiding is groot om het getal van de leverancier over te nemen, omdat het eenvoudig is en omdat het gunstig staat in de catalogus. Het probleem is dat dit getal zelden de omstandigheden beschrijft waarin de klant het product gebruikt. Een test met een nieuwe accu bij een lage stand zegt weinig over het gebruik in de praktijk, waarin de hoogste stand wordt gekozen en het product vaak wordt opgeladen voordat de accu leeg is.

Een tweede probleem is dat accuduur in de loop van het leven van het product verandert terwijl de verpakking dat niet laat zien. Een verpakking uit de eerste productie en een verpakking uit de derde productie kunnen hetzelfde getal noemen terwijl de accu inmiddels is vervangen. Zonder wijzigingshistorie is dat verschil onzichtbaar, en dat is precies het verschil dat tot een klacht leidt.

Daarom hoort accuduur in het dossier te staan met drie gegevens: de capaciteit, de stand waarin is gemeten en de datum van de meting. Zonder die drie is het getal een bewering. Met die drie is het een specificatie die u bij een leverancierswissel kunt vergelijken en die u bij een klacht kunt gebruiken om vast te stellen of het product buiten de specificatie valt.

De rekensom: capaciteit, verbruik en verlies

De basisrekensom is eenvoudig: capaciteit gedeeld door verbruik geeft een theoretische tijd. Een accu van 300 milliampère-uur die gemiddeld 60 milliampère verbruikt, zou theoretisch vijf uur meegaan. In de praktijk is de haalbare tijd korter, omdat een deel van de energie verloren gaat bij de omzetting en omdat de spanning tijdens het ontladen daalt.

De verliesfactor is geen vast getal, maar zij is in de praktijk groot genoeg om mee te rekenen. Een factor tussen de nul komma zeven en de nul komma acht is voor veel kleine toestellen een bruikbare aanname; de exacte waarde hangt af van de elektronica. Waar een concreet percentage niet met een openbare bron kon worden bevestigd, staat in dit dossier de markering 無法查證 in plaats van een geschat getal.

Het verbruik is de lastigste variabele, omdat het per stand verschilt en omdat de motor bij het aanzetten kortstondig meer stroom vraagt. Een product dat vaak wordt aan- en uitgezet, verbruikt daardoor meer dan dezelfde gebruiksduur in één keer. Voor de beoordeling is het daarom verstandiger om te rekenen met een gemiddelde dat iets boven het nominale verbruik ligt, dan om uit te gaan van de gunstigste stand.

De uitkomst van de som is geen belofte maar een bandbreedte. Voor de communicatie naar de klant is een bandbreedte bruikbaarder dan een enkel getal: "ongeveer vier tot vijf uur in de hoogste stand" is eerlijk en houdt stand, terwijl "vijf uur" bij de eerste klacht moet worden uitgelegd. Deze vorm van formuleren is geen zwakte maar een keuze die retouren voorkomt.

Verder lezen binnen slowmond.com: oplaadbare accu en de loopijd, een vervangbare accu en het dossier en de technische opbouw per productlijn.

Leeftijd, opslag en het tweede jaar

Een lithiumaccu verliest capaciteit vanaf het moment van productie, ook wanneer het product niet wordt gebruikt. De snelheid waarmee dat gebeurt, hangt af van de opslagtemperatuur en van de laadtoestand. Een accu die maandenlang volledig opgeladen in een warm magazijn staat, verliest meer dan een accu die bij een gematigde temperatuur en een gedeeltelijke lading wordt bewaard.

Voor een groothandel is dat een concreet punt, omdat voorraad vaak lang blijft liggen. Een partij die in het najaar wordt ingekocht voor het voorjaar, kan bij verkoop al een deel van haar capaciteit hebben verloren. Zonder registratie van de productiedatum is dat niet vast te stellen, en zonder die vaststelling is een klacht over accuduur niet te weerleggen.

De praktijkoplossing is eenvoudig: noteer de productiedatum op de doos en houd de oudste partij vooraan in het magazijn. Deze twee gewoonten kosten bijna geen tijd en zij voorkomen dat een klant een product ontvangt dat al een jaar op de plank staat. Voor een detaillist met een eigen voorraad is dat het verschil tussen een klacht en een tevreden klant.

Bij de garantie is de leeftijd ook relevant. Een accu die binnen de garantietermijn minder dan de helft van de oorspronkelijke tijd haalt, is een garantiegeval; een accu die na twee jaar minder presteert, is normaal gebruik. Zonder een vastgelegde begintijd is dat onderscheid niet te maken, en dan wordt elke klacht een onderhandeling in plaats van een afwikkeling volgens afspraak.

De dichtring bij de laadbus

De laadbus is de zwakste plek van een waterdicht product. Zij moet open kunnen om op te laden en dicht zijn tijdens gebruik, en de afdichting die dat mogelijk maakt, is een onderdeel dat slijt. In de praktijk is vochtintreding bij de laadbus een grotere bron van klachten dan een tekort aan accucapaciteit, terwijl de communicatie zich bijna altijd op de accu richt.

Een goede afdichting sluit met een voelbare weerstand en blijft soepel. Een afdichting die na verloop van tijd hard wordt, sluit niet meer volledig en laat vocht door bij reiniging. Dat is geen productiefout in de zin van een verkeerd ontwerp, maar wel een eigenschap die de levensduur bepaalt en die in de beoordeling van een uitvoering hoort te staan.

Voor de controle bij ontvangst is de afdichting eenvoudig te beoordelen: open en sluit de laadbus tien keer en voel of de weerstand gelijk blijft. Een afdichting die na tien keer al losser aanvoelt, is een signaal. Deze controle kost seconden en zij voorspelt meer over de klantervaring dan een specificatieblad dat alleen de accucapaciteit noemt.

In de communicatie naar de klant hoort de laadbus een vaste plaats te hebben: sluit de bus altijd voordat het product wordt gereinigd, en laat het product niet nat in een gesloten doos. Deze twee instructies zijn samen voldoende om de meeste vochtschade te voorkomen, en zij zijn bruikbaarder dan een algemene waarschuwing dat het product niet in water mag worden ondergedompeld.

Garantie, claims en de verwachting

Een garantieclaim over accuduur is lastig te beoordelen, omdat de klant geen meting meelevert. De oplossing is niet om strenger te zijn maar om de verwachting vooraf te specificeren. Een product dat als "vier tot vijf uur in de hoogste stand" wordt verkocht, kan een klacht over drie uur beoordelen; een product dat als "vijf uur" wordt verkocht, moet elke klacht als afwijking behandelen.

Een tweede hulpmiddel is een vaste test die de klant of de detaillist kan uitvoeren: volledig opladen, vervolgens in de hoogste stand laten draaien tot het product stopt, en de tijd noteren. Deze test is reproduceerbaar en vraagt geen apparatuur. Wanneer de uitkomst binnen de bandbreedte valt, is er geen afwijking; valt zij erbuiten, dan is er een concreet gesprek mogelijk.

De derde voorwaarde is dat de bandbreedte in het dossier staat en niet alleen in de folder. Bij een geschil is de folder een verkoopdocument en het dossier een specificatie. Wanneer beide hetzelfde getal noemen, is het gesprek kort. Wanneer zij verschillen, wint de folder in het gesprek met de klant en verliest het dossier zijn functie.

Voor een groothandel is er nog een laag: de afspraak met de leverancier over wat als afwijking geldt. Een leverancier die een bandbreedte accepteert en een testmethode deelt, is bruikbaar voor een structurele relatie. Een leverancier die alleen een nominaal getal noemt, geeft geen basis voor een gesprek en daarmee geen basis voor een langdurige samenwerking.

Verder lezen binnen slowmond.com: eindcontrole van IQC tot OQC, nazorg en de verantwoordelijkheid voor herwerk en de ingangshaven bij grensoverschrijdende verzending.

Meten in plaats van geloven

De goedkoopste manier om accuduur te beoordelen is een test met drie exemplaren uit dezelfde partij. Laad alle drie volledig op, laat ze in de hoogste stand draaien en noteer de tijd tot stilstand. De spreiding tussen de drie zegt meer over de productiekwaliteit dan het gemiddelde, omdat een grote spreiding wijst op een wisselende accukwaliteit.

Herhaal de test na drie maanden met dezelfde exemplaren. Het verschil tussen de eerste en de tweede meting is de veroudering in de praktijk, en dat getal is bruikbaar bij de beoordeling van een partij die lang heeft gelegen. Zonder deze tweede meting is de veroudering een aanname; met deze meting is zij een gegeven.

Noteer bij elke meting ook de temperatuur van de ruimte. Een accu presteert bij een lage temperatuur minder, en dat verschil kan groot genoeg zijn om een klacht te verklaren zonder dat er iets mis is met het product. Een meting zonder temperatuur is daardoor minder bruikbaar dan een meting met temperatuur, ook wanneer de uitkomst hetzelfde is.

Deze eenvoudige meetroutine is in een middag op te zetten en zij levert een reeks getallen op die bij elke nieuwe partij vergelijkbaar is. Voor een groothandel die meerdere uitvoeringen voert, is dat de basis voor een assortimentskeuze op basis van metingen in plaats van op basis van catalogusgegevens.

Wat de klant terugmeldt

Klachten over accuduur komen zelden alleen. Zij gaan meestal samen met een opmerking over de laadbus, over de kabel of over het feit dat het product tijdens het opladen niet werkt. Deze combinatie is een signaal dat de klant het product intensief gebruikt en dat de verwachting niet aansluit bij de eigenschappen.

Noteer daarom bij een klacht niet alleen de klacht maar ook het gebruik: hoe vaak per week, welke stand, hoe wordt opgeladen en hoe wordt gereinigd. Deze vier gegevens verklaren in de praktijk meer dan de klacht zelf. Een klacht over korte accuduur bij een klant die het product dagelijks in de hoogste stand gebruikt, is geen productfout maar een verwachtingsfout.

De verwachtingsfout is te voorkomen met één zin in de presentatie en één zin in de bijsluiter. In de presentatie: "vier tot vijf uur in de hoogste stand". In de bijsluiter: "laad het product op wanneer de accu onder een kwart komt, niet pas wanneer het stopt". Deze twee zinnen kosten weinig ruimte en zij voorkomen een groot deel van de klachten.

Sluit de cyclus door de terugmeldingen per half jaar te bundelen en te vergelijken met de meetreeks. Wanneer de klachten toenemen terwijl de metingen gelijk blijven, is het probleem communicatief. Wanneer de metingen verslechteren, is het probleem technisch. Dat onderscheid bepaalt of u de tekst aanpast of de leverancier aanspreekt.

Accuduur in het assortiment

Een assortiment met drie uitvoeringen kan niet alle drie dezelfde accuduur hebben zonder dat de duurste uitvoering iets extra te bieden heeft. Voor de klant is accuduur een van de weinige eigenschappen die hij kan vergelijken zonder het product te gebruiken. Daarom hoort accuduur een rol te spelen in de opbouw van het assortiment en niet alleen in de technische specificatie.

De praktijkindeling is: een instapuitvoering met een kortere duur en een lagere prijs, een middenuitvoering met een duur die voor dagelijks gebruik voldoende is, en een premiumuitvoering met een langere duur en een betere afdichting. Deze drie rollen zijn voor de klant begrijpelijk en zij maken de keuze eenvoudiger dan een reeks van acht varianten met kleine verschillen.

Voor de inkoop betekent deze indeling dat u per rol een andere eis stelt aan de leverancier. Bij de instapuitvoering is de prijs leidend en accepteert u een kortere duur. Bij de premiumuitvoering is de afdichting leidend en accepteert u een hogere prijs. Zonder deze differentiatie koopt u drie keer hetzelfde product en concurreert u met uzelf.

Sluit af met een vaste evaluatie per half jaar: welke uitvoering levert de meeste klachten, welke de meeste omzet, en past de rol nog bij het gedrag. Deze drie vragen zijn samen voldoende om het assortiment actueel te houden, en zij vragen geen nieuwe systemen maar alleen een bestaande gewoonte om te kijken naar wat er feitelijk gebeurt.

Berekende accuduur in minuten per uitvoering, met de aanname die in het dossier is vastgelegd.

Uitvoering	min	Bewijs in het dossier	Index
Uitv. A	190	180 mAh, hoog verbruik	58
Uitv. B	240	220 mAh, gemiddeld	73
Uitv. C	285	260 mAh, gemiddeld	86
Uitv. D	330	320 mAh, zuinig	100
Uitv. E	260	280 mAh, oude partij	79

Veelgestelde vragen

Bronnen en literatuur

Voor de algemene begrippen verwijzen wij naar de Wikipedia-artikelen Rechargeable battery en Quality control en Packaging in de originele taal. De redenering over inkoop, keteninrichting, variatie en besluitvorming berust op [Montgomery, 2019] en [Deming, 1986] en [Simon, 1976]; alle werken staan in de literatuuropgave. Deze vermeldingen zijn uitsluitend bronvermelding en duiden geen commerciële relatie met een andere site aan. Waar een concreet percentage, normnummer of wettelijke termijn niet met een openbare bron kon worden vastgesteld, staat dat in de tekst als 無法查證.

Literatuuropgave

• Montgomery, Douglas C. (2019). Introduction to Statistical Quality Control, 8th edition. Wiley.
• Deming, W. Edwards (1986). Out of the Crisis. MIT Press.
• Simon, Herbert A. (1976). Administrative Behavior, 3rd edition. Free Press.

Offerte aanvragen — vermeld het artikelnummer, de gewenste uitvoering en het levertijdvak, dan sluit de offerte aan op het technisch dossier.