Kennisbank 04 · materiaal
Siliconen, TPE en ABS vergeleken: weekmakers, meetwaarden en referentiemonster
Het materiaal beslist waardoor een apparaat in het schap waard is: over huidverdraagzaamheid, geurenpraktijk, reiniging en hoe lang een artikel in het sortiment blijft zonder te verkleven of te verharden. Hier staat wat de drie werkstofgroepen controleerbaar onderscheidt, welke testrapporten een bewering werkelijk bewijzen en waar een goedkoper materiaal toch de juiste keuze is. Welke werkstof bij een zuig- en tongvibrator op welke plek zit, beschrijft de pagina van het artikelnummer EVo-062.
Korte samenvatting
Welk materiaal is het juiste? Voor alle lichaamsrakende oppervlakken is additief vernet (platinavernet) siliconen de belastbare keuze: temperatuurbestendig, niet poreus, desinfecteerbaar, reukneutraal. TPE is zachter en goedkoper, maar poreus, moeilijker te reinigen en veroudert sneller. ABS is geen huidmateriaal, maar de werkstof voor behuizing, schakelringen en laadpunten — daar is het wegens vormvastheid en maatnauwkeurigheid de juiste keuze.
- Siliconen lichaamsrakend
- TPE zacht, maar poreus
- ABS behuizing en mechaniek
De drie werkstoffen rechtstreeks vergeleken
| Eigenschap | Platina-siliconen | TPE | ABS |
|---|---|---|---|
| Typisch gebruik | lichaamsrakende oppervlakken | lichaamsrakende oppervlakken (instap) | behuizing, schakelaar, laadpunt |
| Oppervlak | gesloten, niet poreus | licht poreus | hard, glad |
| Reiniging | desinfectie mogelijk, kookbestendig | alleen milde reiniging | oppervlakkige reiniging |
| Veroudering | vormvast over jaren | verkleeft, verhardt eerder | vormvast |
| Geur | nagenoeg reukneutraal | eigen geur mogelijk | nagenoeg reukneutraal |
| Temperatuur | hittebestendig | warmtegevoelig | warmtegevoelig |
| Weekmakers | niet vereist | vaak vereist | niet vereist |
| Prijsniveau | hoger | lager | laag |
Wat een materiaalbewijs werkelijk bewijst
„Lichaamsveilig siliconen" is een bewering. Ze wordt bewezen door een laboratoriumrapport dat drie dingen noemt: de testmethode, de charge en het resultaat. Ontbreekt het chargenummer, dan kan het rapport over elke willekeurige productie gaan. Ontbreekt de testmethode, dan is het resultaat niet te herhalen. Ontbreekt het resultaat zelf en staat alleen „conform", dan is de uitspraak niet toetsbaar.
Bij siliconen dat met voedingsmiddelen of slijmvliezen in contact komt, wordt vaak verwezen naar FDA 21 CFR 177.2600 — een eis aan rubberartikelen voor voedingsmiddelencontact. Ze zegt iets over de samenstelling, niet over de constructie van het apparaat. Pas samen vormen ze de belastbare uitspraak: materiaalbewijs plus testrapport van het afgewerkte apparaat.
Een tweede toetspunt is de ftalaatvrijheid. Weekmakers vallen onder RoHS en REACH; ftalaatvrije recepturen zijn bij TPE de uitzondering, bij additief vernet siliconen de regel, omdat daar geen weekmakers nodig zijn. Wie een instaproduct uit TPE inkocht, moet de weekmakerbalans uitdrukkelijk opvragen en niet uit de prijs afleiden. Dat een receptuur zonder weekmakers ook bij meerdere contactvlakken mogelijk is, bewijst het artikelnummer A0182.
Wanneer een goedkoper materiaal toch juist is
Voor behuizing, schakelringen en laadpunten is ABS geen compromis, maar de passende keuze: het is vormvast, maatnauwkeurig en nauwkeurig te spuitgieten — eigenschappen die voor passing en dichtheid belangrijker zijn dan zachtheid. En in het instapsegment kan TPE zinvol zijn, als de verwachte gebruiksduur kort is en de prijs de sortimentslogica bepaalt. Fout wordt het pas wanneer een poreus materiaal wordt ingezet voor een product dat jaren in het sortiment moet blijven.
Voor de constructie in het geheel: Twee-motorconstructie en testmethoden. Voor de bewijzen per artikelnummer: Conformiteit & documenten. Verdere verdieping in de blog: het gebied Materiaal.
Van het materiaal naar het artikelnummer
Welke werkstofcombinatie de afzonderlijke modellen gebruiken, staat op de respectievelijke pagina's van de negen artikelnummers. Voor de condities daarachter: Groothandel & condities, voor de uitvoering als eigen merk Eigen merk & OEM.
Bronnen en bewijsstukken
- FDA 21 CFR 177.2600 — eisen aan rubberartikelen voor voedingsmiddelencontact, gebruikt als materiaalbewijs voor siliconen.
- Richtlijn 2011/65/EU (RoHS) met wijziging (EU) 2015/863 — stofbeperkingen inclusief bepaalde weekmakers.
- Verordening (EG) nr. 1907/2006 (REACH) — stoffenbalans en informatieplicht.
- ISO 9001 — eisen aan kwaliteitsmanagementsystemen, als kader voor de gedocumenteerde materiaalcontrole.
- Voor de werkstofkunde van siliconen: Wikipedia-artikel „Siliconen".
- Voor de indeling van ABS: Wikipedia-artikel „Acrylonitril-butadieen-styreen".
- Voor systematische kwaliteitscontrole: [Juran e.a., 1999] Joseph M. Juran, A. Blanton Godfrey: Juran's Quality Handbook, McGraw-Hill — standaardwerk over kwaliteitsplanning en -controle.
Opmerking: de vergelijkingstabel beschrijft werkstoftypische eigenschappen, geen testresultaten van afzonderlijke artikelnummers. Bindende waarden neemt u uit het materiaaltestrapport van de betreffende charge. Boekcitaten verschijnen als [auteur, jaar].
Verder
Voor verdieping: Conformiteit & documenten, Minimumafname en levertijd, Import in de EU en de woordenlijst. Voor de vragen achter het materiaal: de vragenlijst voor inkopers en de techniek en meetwaarden.