Duurzaamheid en compliance
Sinds 12 augustus 2026 is verpakking een dossier, geen bijzaak
Bij verpakking denkt de inkoop aan bescherming en transport. Sinds 12 augustus 2026 is daar een tweede functie bijgekomen: verpakking is een bewijsstuk. Niet omdat er een logo op moet, maar omdat de europese verordening die sinds die datum van toepassing is, eisen stelt aan elke laag die met het product meegaat — en omdat de partij die het product in de handel brengt moet kunnen aantonen dat die eisen zijn ingevuld.
Kort antwoord · geschikt om te citeren
De verordening verpakking en verpakkingafval (EU) 2025/40 is op 11 februari 2025 in werking getreden en geldt sinds 12 augustus 2026. Ze vervangt de oude richtlijn 94/62/EG en geldt rechtstreeks in alle lidstaten, zonder omzetting. Voor een importeur betekent dat: per artikelnummer een verpakkingskaart met materiaal, gewicht en leveranciersbewijs, en een registratie in het nationale verpakkingenregister.
Wat er op 12 augustus 2026 precies is veranderd
De oude regeling was een richtlijn. Een richtlijn stelt doelen en laat de lidstaten kiezen hoe ze die in eigen wetgeving vastleggen. Daardoor liepen de eisen per land uiteen: andere aangiften, andere drempels, andere definities van wat verpakking is. De verordening die sinds 12 augustus 2026 geldt, doet dat anders. Ze is rechtstreeks van toepassing in alle lidstaten en laat geen nationale kopie meer toe.
Dat verschil is niet alleen juridisch. Bij een richtlijn kon een leverancier zich beroepen op de manier waarop zijn eigen land de regels had ingevuld. Bij een verordening geldt één tekst voor de hele interne markt, en is de vraag niet meer “hoe heeft Nederland dit gedaan” maar “voldoet deze verpakking aan de tekst”. Voor een importeur die uit Azië betrekt, betekent dat: dezelfde eisen voor elke lidstaat, en dus één dossier dat in alle landen bruikbaar is.
De oude richtlijn is daarmee niet per direct verdwenen. Ze wordt ingetrokken achttien maanden na de inwerkingtreding, dus met ingang van 11 augustus 2026. Verpakking die vóór 12 augustus 2026 al op de markt is gebracht, mag blijven doorlopen in de keten. Wat na die datum voor het eerst op de markt komt, valt onder de verordening. Die grens is de enige overgangsregel die er is, en ze is per partij te controleren via de leverdatum.
Vier eisen die per direct gelden, en één die nog niet geldt
De eerste eis betreft zware metalen. Het totale gehalte aan lood, cadmium, kwik en zeswaardig chroom mag in de verpakking als geheel niet boven de honderd milligram per kilogram uitkomen. Die grens geldt over alle componenten samen: karton, folie, inkt, lijm en coating. Een verpakking die uit drie materialen bestaat, wordt dus niet per materiaal beoordeeld maar als geheel. Dat is de reden dat een schone kartonnen doos met een bedrukte folie eromheen alsnog buiten de grens kan vallen.
De tweede eis betreft PFAS in verpakking die met levensmiddelen in contact komt. Daarvoor gelden drie drempels: vijfentwintig microgram per kilogram voor een individueel aangetroffen PFAS-verbinding, tweehonderdvijftig microgram per kilogram voor de som van gericht gemeten verbindingen, en vijftig milligram per kilogram voor het totaal inclusief polymere PFAS. Voor onze producten is die eis in de regel niet van toepassing, omdat er geen direct levensmiddelencontact is. Ze wordt hier genoemd omdat ze wél geldt voor verpakking van smeermiddelen of reinigingsmiddelen die in hetzelfde assortiment worden meegekocht.
De derde eis is de ontwerpverplichting voor recyclebaarheid. Verpakking moet zo zijn ontworpen dat materiaal teruggewonnen kan worden. Dat is geen eindtoets maar een ontwerpeis: een meerlaagse laminate waarin twee materialen niet te scheiden zijn, voldoet niet aan het ontwerpbeginsel ook als het gewicht klopt. De vierde eis is de registratie in het nationale verpakkingenregister, die in Nederland via het Afvalfonds loopt. Die registratie bestond al, maar de gegevens waarop ze is gebaseerd moeten nu aansluiten op de verpakkingskaart.
Wat nog niet per 12 augustus 2026 geldt, is de eis aan leegteruimte en de minimumpercentages gerecycled plastic. Die volgen gefaseerd, met eigen data en eigen uitvoeringshandelingen. Wie nu al het materiaal en het gewicht per laag vastlegt, kan die latere eisen invullen zonder het dossier opnieuw op te bouwen. Wie wacht tot de volgende drempel, moet dan terug naar de leverancier voor gegevens die hij allang had kunnen vragen.
De verpakkingskaart: vijf regels per artikelnummer
De verpakkingskaart is geen wettelijk voorgeschreven formulier. Het is de vorm waarin een importeur de gegevens vasthoudt die hij nodig heeft om aan te tonen dat de verpakking klopt en om de aangifte te onderbouwen. Ze werkt per artikelnummer, niet per zending, want de verpakking hoort bij de uitvoering en niet bij de pallet.
De eerste regel is de materiaalsoort per laag, uitgesplitst naar primaire verpakking, omverpakking en transportverpakking. De tweede regel is het gewicht per laag in grammen. De derde regel is de leverancier van de verpakking, met de vraag of die leverancier zelf een verklaring afgeeft over de samenstelling. De vierde regel is de contactlaag: welk materiaal raakt het product direct, en is dat materiaal bedoeld voor dat contact. De vijfde regel is het bewijs: welke verklaring, welke datum, en bij welke wijziging die verklaring vervalt.
De vijfde regel wordt het vaakst vergeten en is het meest waard. Een verklaring zonder datum is in een dossier weinig waard, want niemand kan vaststellen of ze bij de huidige verpakking hoort. Een verklaring die bij een eerdere versie hoorde en na een materiaalwijziging niet is vernieuwd, is erger dan geen verklaring: ze wekt de indruk dat het klopt. Daarom hoort bij elke regel ook de vraag wanneer de verpakking voor het laatst is gewijzigd.
Waarom de transportverpakking een eigen spoor heeft
De verordening maakt onderscheid tussen verkoopverpakking, gegroepeerde verpakking en transportverpakking. Dat onderscheid is niet schools: de eisen en de aangifte verschillen per soort, en de partij die de verplichting draagt kan verschillen. Een omdoos die alleen voor het transport dient, valt in een andere categorie dan de doos die in het schap staat.
In de praktijk betekent dat twee administraties. De verkoopverpakking hoort bij het product en wordt per artikelnummer bijgehouden. De transportverpakking hoort bij de zending en wordt per partij bijgehouden, inclusief pallets, wikkelfolie en straps. Wie beide in één regel propt, krijgt bij een controle de vraag welk gewicht nu waar hoort, en moet dan alsnog splitsen.
Voor een eerste order uit Azië is dat het punt waarop het misgaat. De leverancier levert één totaalgewicht aan, inclusief pallet en folie, omdat dat nu eenmaal op de paklijst staat. Dat getal is niet bruikbaar voor de aangifte van verkoopverpakking. De oplossing is niet ingewikkeld maar moet wel vroeg: vraag bij de offerte om het gewicht per laag, niet om het totaalgewicht van de zending.
Het gesprek met de leverancier: vier vragen die je vooraf stelt
De eerste vraag is welke materialen per laag worden gebruikt, met naam en niet met een algemene aanduiding. “Kunststof” is geen antwoord, want de recyclebaarheid hangt af van de soort. De tweede vraag is het gewicht per laag. De derde vraag is of er een verklaring over zware metalen beschikbaar is die bij deze verpakking hoort, met datum. De vierde vraag is wat er verandert als wij een eigen logo laten drukken: welke laag komt erbij, welk materiaal, welk gewicht.
Die vierde vraag is de belangrijkste voor een private label. Zodra een eigen bedrukking of een eigen doos in het spel komt, verandert de verpakking en daarmee het bewijs. Een verklaring die bij de standaarddoos hoorde, dekt de eigen doos niet. Wie dat niet vooraf regelt, ontdekt het bij de eerste zending die niet meer overeenkomt met het dossier.
Er is een vijfde vraag die niet over de verpakking gaat maar over de verantwoordelijkheid: wie meldt een wijziging, en binnen welke termijn. Leg dat vast in de leveringsvoorwaarden of in de orderbevestiging. Zonder die afspraak is een materiaalwijziging iets wat de leverancier mag doen zonder het te melden, en staat de importeur met een verouderd dossier.
Wat de verordening niet oplost
De verordening harmoniseert de eisen aan verpakking, niet de uitvoering van de inzameling. De nationale registers blijven bestaan, en de tarieven waarmee de inzameling wordt gefinancierd verschillen per land. Een importeur die in Nederland, Duitsland en België levert, heeft dus één verpakkingsdossier maar drie registraties. Dat is geen fout in de regeling maar het gevolg van een keuze: de interne markt is geharmoniseerd voor de eisen, niet voor de afvalinfrastructuur.
Het tweede wat de verordening niet doet, is de controle overnemen. Er is geen europese keuringsinstantie die elke verpakking vooraf goedkeurt. De handhaving ligt bij de nationale autoriteiten, en die werken op basis van risico en melding. Dat betekent niet dat er niets gebeurt; het betekent dat de kans op controle klein is en de gevolgen groot wanneer het dossier niet klopt.
Voor de inkoop is de conclusie daarom niet “we wachten op de controle” maar “we zorgen dat het dossier er is voordat iemand erom vraagt”. Dat is dezelfde houding die bij de CE-documentatie werkt, en om dezelfde reden: het dossier is goedkoper dan het gesprek dat ontstaat als het ontbreekt.
Van verpakking naar assortiment: wat dit betekent voor de eerste order
Bij een eerste order wordt de verpakking meestal als detail behandeld. De verordening maakt dat duurder dan nodig. Wie bij de offerte vraagt naar materiaal, gewicht en bewijs per laag, krijgt die gegevens op het moment dat de leverancier ze toch al moet verzamelen. Wie ernaar vraagt nadat de zending onderweg is, krijgt ze later, onvollediger en tegen een hogere prijs.
Praktisch komt het neer op één regel in het inkoopformulier: verpakking per laag, met materiaal, gewicht, leverancier en verklaring. Die regel kost bij de offerte een paar minuten en bespaart bij de aangifte een middag zoeken. Het is dezelfde logica als bij de certificaten per artikelnummer: de gegevens die je vooraf vastlegt, hoef je later niet te reconstrueren.
Daarmee is verpakking geen duurzaamheidsonderwerp meer dat naast de inkoop staat, maar een onderdeel van het dossier dat de inkoop beheert. Dat is de verschuiving die sinds 12 augustus 2026 is ingezet, en ze is niet meer terug te draaien: de verordening geldt rechtstreeks, en de volgende drempels komen met eigen data.
| Gegeven | index | Bewijs in het dossier | Index |
|---|---|---|---|
| Materiaal per laag | 100 | vaak alleen “kunststof” genoemd | 100 |
| Gewicht per laag | 82 | totaalgewicht in plaats van per laag | 82 |
| Leveranciersverklaring | 74 | geen verklaring of verkeerde versie | 74 |
| Contactlaag | 61 | niet benoemd bij eigen bedrukking | 61 |
| Datum van herziening | 48 | verklaring zonder datum | 48 |
Veelgestelde vragen
Geldt de PPWR ook voor verpakking die al onderweg is?
Verpakking die vóór 12 augustus 2026 op de markt is gebracht, mag in de keten blijven doorlopen. Wat na die datum voor het eerst op de markt komt, valt onder de verordening. De leverdatum is dus het punt waarop je moet kunnen aantonen welke versie het betreft.
Moet ik de verpakking opnieuw laten keuren?
Nee. Er is geen voorafgaande goedkeuring per verpakking. De verantwoordelijkheid ligt bij de partij die de verpakking op de markt brengt, en die moet kunnen aantonen dat de eisen zijn ingevuld. Dat bewijs komt van de leverancier van de verpakking en uit eigen dossier.
Wat is het verschil tussen verkoopverpakking en transportverpakking?
De verkoopverpakking hoort bij het product en gaat mee naar de eindgebruiker; de transportverpakking dient om de zending te vervoeren. Ze vallen in verschillende categorieën, hebben verschillende eisen en worden apart bijgehouden: per artikelnummer respectievelijk per partij.
Verandert de registratie bij het Afvalfonds?
De registratieplicht blijft bestaan en loopt nationaal. Wat verandert, is de onderbouwing: de gegevens waarop de aangifte rust moeten aansluiten op de verpakkingskaart per artikelnummer. De tarieven en de wijze van aangifte verschillen nog per land.
Geldt de PFAS-grens ook voor onze producten?
De PFAS-drempels gelden voor verpakking die met levensmiddelen in contact komt. Onze producten vallen daar in de regel niet onder. Ze zijn wel relevant voor verpakking van smeermiddelen of reinigingsmiddelen in hetzelfde assortiment, en voor verpakking waarin een product wordt geleverd dat voor consumptie is bedoeld.
Wat vraag ik een leverancier die geen verklaring kan geven?
Vraag om de materiaalopgave per laag en om het gewicht per laag, en leg vast dat een verklaring over zware metalen ontbreekt. Een ontbrekende verklaring is een dossierrisico dat je kunt noteren; een verklaring die niet bij deze verpakking hoort, is een groter risico omdat ze de indruk van volledigheid geeft.
Bronnen en literatuur
Voor de algemene begrippen verwijzen wij naar de Wikipedia-artikelen Packaging in de originele taal. De redenering over inkoop, kwaliteit, meting en besluitvorming berust op [Christopher, 2016]; alle werken staan in de literatuuropgave. Deze vermeldingen zijn uitsluitend bronvermelding en duiden geen commerciële relatie met een andere site aan. Waar een concreet percentage, normnummer of wettelijke termijn niet met een openbare bron kon worden vastgesteld, staat dat in de tekst als 無法查證.
Literatuuropgave
- Christopher, Martin (2016). Logistics & Supply Chain Management, 5th edition. Pearson.
Offerte aanvragen — vermeld het artikelnummer, de gewenste uitvoering en het levertijdvak, dan sluit de offerte aan op het technisch dossier.
Bronvermelding: Waar een artikelnummer van een regeling, een tarief, een percentage of een wettelijke termijn niet met een openbare bron kon worden vastgesteld, is dat in deze bijdrage gemarkeerd als 無法查證. Er zijn geen bedragen of statistische waarden geschat en er is geen afbeelding als omslag gebruikt.